Yangın Alarm Sistemlerinin Güvenilirliği Yangın alarm sistemleri güvenilirdir. Ancak bu ne anlama gelmektedir? Risk bildiren, performans tabanlı bir bakış açısı ile tasarıma bağlı bir olay meydana geldiğinde yangın tespit ve alarm sisteminin tahmin edilen yüksekfrekans ile planlandığı gibi çalışması anlamına gelmektedir. Bu yüksekfrekansın ne kadar olduğunu belirlemek nadiren gerekecektir. Müşteri raporları otomobillerde olduğu gibi farklı üreticilerin alarm sistemlerinin göreli güvenilirliklerini gösterememektedir. Ancak, usta bir mühendis tarafından yapılmış, yine usta bir bayi tarafından kurulumu yapılmış ve usta bir teknisyen tarafından muayene edilmiş listedeki parçalardan oluşan bir yangın alarm sisteminin planlandığı gibi bir performans göstereceği konusunda genel bir güven vardır. Bu niteleyici ifadeler feragat değil daha ziyade güvenilir yangın alarm sistemleri temin etmek için gereken temel unsurlardır. Güvenilirliğin Tanımı SFPE Yangından Korunma Mühendisliği EI Kitabı parça ve sistem güvenilirliği ile ilgili geçmiş bir tartışmaya yer vermektedir. EI kitabında “güvenilirlik” bir öğenin (ürün, sistem vb.) belirlenen bir zaman içerisinde veya belli bir sayıda devirde belirlenmiş çalışma koşulları altında çalışabilme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Yangın alarm sistemleri için birçok aktif yangın dan korunma özellikleri gibi güvenilirlik tartışmalarında da zaman veya uygun yaşam süresi ile devir veya tasarıma bağlı yangın olayları sırasındaki performansa odaklanılması gereklidir. Güvenilir sistem performansı kabaca talep hatası açısından tanımlanabilir. Bu durumda bir güven önlemi olarak istenmeyen veya yanlış alarmlar göz ardı edilir. Bu yüzden de alarma tepki verenlerin sesi dikkate alınmalıdır ve istenmeyen alarmlar bu tepkinin kararlılığını ve dependansını etkieyebilir. Ancak, bu tartışmalar için alarm sisteminden ve tepki verenlerden gelen bu iki sesin ayırt edilmesi de önemlidir. Yangın alarm sistemleri tasarımın amacına ulaşması için çok sayıda fonksiyonu yerine getiren parçalardan oluşur. Bu bağlamda, parça güvenilirliği sistem güvenilirliğini etkiler ancak kendisi sistem güvenilirliği değildir. Bir parçadaki bozukluk sistem bozukluğu olarak kabul ediliyorsa gereksiz parçaların eklenmesi sistem güvenilirliğini geliştirmekten çok düşürecektir. Bu da B sınıfının sistemi A sınıfına göre iki kat daha güvenilir denetlediğinin çünkü arıza oluşabilecek bağlantı yolu sayısının diğerinin yarısı kadar olduğunun kabul edilmesi ile aynı şeydir. Ancak, parça arızaları sistem arızalarına sebep olabildiği için konuya parça düzeyinden başlamak faydalı olacaktır. Parça Güvenilirliği Klasik güvenilirlik referansları parça güvenilirliğini arızanın ortalama zamanı (MTIF), arızalar arası ortalama zaman (MTBF) ve arıza oranları açısından açıklar. Arızanın ortalama zamanı bir parçanın ilk kullanımından ilk ve tek arızalanmasına kadar geçen ortalama süre anlamına gelirken, bazen de parçanın beklenen yaşam süresine karşılık gelir. Arızalar arası ortalama süre ard arda iki arıza arasında geçen süredir ve bu arızanın tespit edilip onarılmasına kadar ve ayrıca tekrar arızalanana kadar geçen süreyi de kapsar. Eğer arıza denetlenen parça ile birlikte hemen tespit edilirse MTBF ile MTIF arasındaki temel fark onarım süresidir. Arıza oranları veya arızanın meydana gelme oranı banyo küveti şeklinde bir eğri oluşturacak şekilde gösterilebilir, Küvet eğrisi, (Bathtub Curve) en yüksek arıza oranlarının yeni üretilmiş bir parça veya sistemde hasar ve bozuklukların kendini hemen gösterdiği durumlarda ortaya çıktığını gösterir. Bu arızalar bazen çalışmasına arızalarına karşılık gelir. Daha sonra arıza oranları, cihazın kullanıldığı süre boyunca çok daha az ve dengeli olmaktadır. Cihaz kullanım süresinin sonuna geldiğinde ve yıpranmadan doğan arızalar meydana geldiğinde arıza oranları artar. Yangın alarmlarının kullanılacakları süre boyunca güvenilirliğini sağlamak için ekipmanın üretim, sistem dizaynı, kurulum, programlama, kabul testi ve sonraki muayene testleri ve bakım süresince kalite işlemlerinin uygulanması gerekir. Kalite işleminin üretim ile birlikte başlaması gerekmektedir. Yangın alarmı endüstrisi yangından daha iyi korunma taleplerine karşılık veren uzun bir geçmişe sahiptir. Yangından korunma gibi konservatif bir alanda yenilikçi olmak her zaman kolay değildir, ancak uzlaşma kanunu organları, bağımsız test laboratuarları ve ekipman üreticilerinin çabaları yangın alarmı parçalarının ve sistemlerinin yüksek kalite standartlarını karşılamasını sağlamıştır. Bu da genelde yeniliğe karşı büyük bir engel oluşturmadan gerçekleştirilmiştir. NFPA 72 Ulusal Yangın Alarmı Kanunu ve öncüleri FPA 72A - E parça listeleri ve üniteleri kontrol eden parçaların uyumluIuğu için gereken şartları ortaya koymuştur. Listelenen bu süreç parçaların kalitesi ve sistemlerin güvenilirliğinin sağlanmasında önemli ve etkili bir unsurdur.
|
